Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Yapılan Değişikliklerin Değerlendirilmesi
Giriş
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile reklam hukuku alanında özellikle dijital pazarlama faaliyetlerine yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir. 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan değişiklikler; sosyal medya reklamları, yapay zekâ kullanımı, çevresel beyanlar, hedefli reklamcılık ve tüketici değerlendirmeleri gibi güncel uygulamalara ilişkin ayrıntılı kurallar öngörmektedir.
Temel Düzenlemeler
Yönetmelik değişikliğinin en dikkat çekici yönü, dijital reklamcılık faaliyetlerinde “şeffaflık ilkesinin” güçlendirilmesi olmuştur. Bu kapsamda ilk kez sosyal medya etkileyicisi (influencer), çevresel beyan ve tüketici değerlendirmesi gibi kavramlar Yönetmelikte tanımlanmış; özellikle sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen ticari tanıtımların reklam niteliğinin tüketiciler tarafından açık ve kolaylıkla anlaşılabilecek şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Çevresel sürdürülebilirlik iddialarına ilişkin olarak da önemli sınırlamalar getirilmiştir. Reklamlarda kullanılan “çevre dostu”, “yeşil”, “sürdürülebilir” gibi çevresel beyanların somut bilgi ve belgelerle desteklenmesi zorunlu tutulmuş; tüketicide belirsizlik oluşturabilecek genel ifadelerin açıklama yapılmaksızın kullanılmasının önüne geçilmiştir. Böylece kamuoyunda “greenwashing (yeşil aklama)” olarak adlandırılan yanıltıcı çevresel pazarlama uygulamalarının engellenmesi amaçlanmaktadır.
Düzenleme ayrıca yapay zekâ teknolojilerinin reklam sektöründeki kullanımına ilişkin önemli yükümlülükler getirmektedir. Reklamlarda yapay zekâ ile oluşturulan ve gerçek kişiden ayırt edilmesi mümkün olmayan dijital karakterlerin kullanılması halinde bu durumun tüketiciye açıkça bildirilmesi gerekecektir. Bunun yanında, gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş izlenimi verecek şekilde reklamlarda kullanılması da yasaklanmıştır. Diğer taraftan, çevrimiçi davranışlar ve kişisel veriler kullanılarak gerçekleştirilen hedefli reklamcılık faaliyetleri bakımından da tüketicilere reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğine ilişkin kolay erişilebilir bilgi sunulması zorunlu hale getirilmiştir. Özellikle çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması açıkça yasaklanmıştır.
Yönetmelik ile internet ortamındaki tüketici değerlendirmelerine ilişkin esaslar da yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, değerlendirmelerin yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın alan tüketiciler tarafından yapılmasına izin verilecek; doğrulanamayan yorumların yayımlanması ve gerçeğe aykırı değerlendirmeler oluşturulması amacıyla hizmet satın alınması engellenecektir. Böylece tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen değerlendirme sistemlerinin daha güvenilir hale getirilmesi hedeflenmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
Yönetmelik değişikliği, dijital reklamcılık ve elektronik ticaret alanında faaliyet gösteren reklam verenler, sosyal medya içerik üreticileri, e-ticaret platformları ve aracı hizmet sağlayıcılar bakımından önemli uyum yükümlülükleri getirmektedir. Özellikle influencer reklamlarının açık şekilde işaretlenmesi, çevresel beyanların belgelendirilmesi, yapay zekâ kullanımının şeffaflaştırılması ve tüketici değerlendirmelerinin doğrulanmasına ilişkin hükümler, reklam faaliyetlerinde dürüstlük ve tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ilkelerini güçlendirmektedir. Bu çerçevede, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeler öncesinde reklam ve pazarlama süreçlerinin gözden geçirilmesi, dijital içerik politikalarının güncellenmesi ve yeni yükümlülüklere uyum sağlanması; idari yaptırım risklerinin önlenmesi bakımından önem arz etmektedir.
Saygılarımızla,
Atabay Hukuk