Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Yapılan Önemli Değişiklikler
Giriş
29/04/2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikler ile Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz ticaretine ilişkin önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te (“Yönetmelik”) gerçekleştirilen değişikliklerin özellikle emlak danışmanlarının yetki belgesinin tadili ile taşınmaz ticaretinde güvenli ödeme sisteminin oluşturulmasına odaklandığı görülmektedir.
Yetki Belgesine İlişkin Tadil ve Yenileme Süreçlerinin Düzenlenmesi ile Ödeme Sistemine İlişkin Yeni Yükümlülükler
Yapılan değişikliklerin iki ana eksende yoğunlaştığı görülmektedir:
- yetki belgesine ilişkin tadil ve yenileme süreçlerinin sistematik hale getirilmesi ve
- taşınmaz satışlarında ödeme süreçlerine yönelik yeni sistemin hayata geçirilmesi.
Öncelikle, Yönetmelik’te halihazırda düzenlenen yetki belgesinin yenilenmesi (md.8) konusunu yanında yapılan değişiklikler ile yetki belgesine ilişkin “tadil” ve “yenileme” kavramları birbirinden ayrıştırılarak açık şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği haricindeki bilgi değişikliklerinde yetki belgesinin tadil edilmesi; unvan veya işletme adı değişikliklerinde ise belgenin yenilenmesi öngörülmüştür. Söz konusu değişikliklere ilişkin başvuruların, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılması ve idare tarafından yine 10 gün içinde sonuçlandırılması zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca, işletme adresi veya unvan değişikliği gibi durumlarda, ilgili işletme ile sözleşmeli diğer işletmelerin yetki belgelerinin de resen tadil veya yenilenmesi öngörülerek sistemsel bütünlük sağlanmıştır.
Bunun yanı sıra, Yönetmelik kapsamına ilk defa “ödeme sistemi”ne ilişkin hükümler eklenmiştir. Buna göre, taşınmaz satış bedelinin nakit, havale veya elektronik fon transferi gibi yöntemlerle ödenmesi halinde, bedelin mülkiyet devri ile eş zamanlı olarak el değiştirmesini sağlayacak bir ödeme sistemi üzerinden işlem yapılması esası getirilmiştir. Özellikle kredi kullanımı söz konusu olan işlemlerde, kredi tutarı dışındaki ödemeler bakımından da bu sistemin kullanılması öngörülerek kapsam geniş tutulmuştur. Söz konusu düzenleme ile taraflar arasındaki ödeme süreçlerinin güvenli, izlenebilir ve denetlenebilir hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Öte yandan, ödeme sistemi kapsamında gerçekleştirilen işlemler bakımından bir kullanım bedeli öngörülmüş olup, bu bedelin satıcıya aktarılacak satış bedelinden mahsup edileceği düzenlenmiştir. Ayrıca sistemin kurulması, işletilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların Ticaret Bakanlığı tarafından belirleneceği; bu süreçlerin takibi amacıyla ilgili bakanlık temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulacağı hüküm altına alınmıştır. Son olarak ödeme sistemine ilişkin düzenlemelerin uygulamaya konulması bakımından 01/07/2026 tarihine kadar bir geçiş süreci öngörülmüştür.
Sonuç ve Değerlendirme
Sonuç olarak, değişikler kapsamında özellikle taşınmaz satış bedelinin güvenli ve izlenebilir şekilde aktarılmasına yönelik önemli etkiler doğuracağı değerlendirilmektedir. Getirilen ödeme sistemi ile satış bedelinin mülkiyet devri ile eş zamanlı ve kayıt altına alınarak aktarılması sağlanmakta, bu durum uygulamada bedelin gerçeğe aykırı şekilde düşük gösterilmesi riskini azaltabilecek nitelik taşımaktadır. Bu çerçevede düzenlemenin hem idari denetimin etkinliğini artırmaya hem de kayıt dışılığın önlenmesine hizmet edeceği söylenebilecektir. Sektör paydaşlarının bu yeni yapıya uyum sağlaması önem arz etmektedir.
Saygılarımızla,
Atabay Hukuk